Әдістеме

Біз фактілерді қалай тексереміз

Орталық фактілерді тексерудің халықаралық стандарттарына негізделген бес сатылы үдерісті қолданады

Тексеру процесі

1
Анықтау

Әлеуметтік желілер, мессенджерлер және БАҚ мониторингі. Дезинформация туралы азаматтардың хабарламалары Telegram боты арқылы қабылданады.
- Telegram арнасы
- WhatsApp чаттары
- Instagram парақшалары
- TikTok арналары
- БАҚ
2
Тексеру

Ресми деректер көздері арқылы верификация: мемлекеттік органдар, ДСМ, ҚМ және басқа ресми мекемелердің деректері.
- Ресми дереккөздер
- Ашық дереккөздерді талдау
- Сарапшылар
3

Жіктеу

Дәлелдер жинақталғаннан кейін редакторлар алқасы үкім белгілейді. Үкім 5 категорияның біріне жатқызылады.
4

Жариялау

Дәлелдермен бірге жоққа шығару жарияланады: дереккөздер, скриншоттар, сарапшы пікірлері. Барлық жарияланымдар ашық қол жетімді.
5

Мониторинг

Жалған ақпараттың тарауын қадағалау. Жаңа деректер анықталған жағдайда материал жаңартылады. Жаңарту күні мен уақыты белгіленеді.

Әрбір тексерілген материалға 5 үкімнің бірі беріледі:

ЖАЛҒАН / ЛОЖЬ

Мәлімдеме шындыққа толық сәйкес келмейді. Негізгі факт жалған немесе ойдан шығарылған.

МАНИПУЛЯЦИЯ

Контекстті бұрмалау немесе толық емес ақпарат. Нақты деректер жалған тұжырым жасауға пайдаланылады.

КОНТЕКСТСІЗ

Шынайы ақпарат жалған контекстте. Сурет немесе деректер нақты, бірақ жанама мағынасы жалған.

ТЕКСЕРІЛМЕГЕН

Қолда бар дәлелдер жеткіліксіз. Мәлімдемені растау да, теріске шығару да мүмкін емес.

РАСТАЛДЫ

Ақпарат ресми деректер көздерімен расталған. Мәлімдеме шындыққа сәйкес келеді.

Саяси және коммерциялық ықпалдан тәуелсіз тексеру

Барлық дәлелдер мен сілтемелер ашық жарияланады

Тексеру нысаны болған тұлға жауап беруге немесе пікір білдіруге хақылы

Қателіктер анықталса материал жаңартылып, жаңарту туралы хабарланады

Тексеру нәтижесімен келіспесеңіз немесе жаңа дәлелдеріңіз болса: