Дезинформация сөздігі

Жасанды «халықтық» науқан. Шын мәнінде ұйымдастырылған, бірақ стихиялы халықтық қозғалыс ретінде көрсетілетін ақпараттық операция.

Автоматтандырылған әлеуметтік желі аккаунты. Нақты адам емес, бағдарлама басқаратын аккаунт. Жалған ақпаратты жаппай тарату, белгілі бір мазмұнды жасанды «трендте» шығару үшін пайдаланылады.

Жасанды интеллект арқылы жасалған жалған бейне немесе аудио. Нақты адамның бет-әлпеті немесе дауысы мүлдем оқиға болмаған нәрсені «сөйлеп» немесе «жасайтындай» монтажда пайдаланылады.

Адамдарды алдау, зиян келтіру немесе белгілі бір мақсатқа жету үшін қасақана таратылатын жалған ақпарат. Мисинформациядан айырмашылығы — тарату ниеті әдейі болады.

Жалған ақпараттың эпидемиясы. ДДҰ COVID-19 пандемиясы кезінде енгізген термин — дұрыс ақпаратпен қатар жалған ақпараттың да дағдарыс жылдамдығымен тарауы.

Адастыратын тақырып. Мазмұн туралы жоғары күтуді тудыратын, бірақ мақала нақты мәтінде расталмайтын сенсациялық тақырып жолы.

Қасақана емес жалған ақпарат. Адам шынайы деп санап тарататын, бірақ шын мәнінде жалған ақпарат. Дезинформациядан айырмашылығы — зиян келтіру ниеті жоқ.

Ашық дереккөздер арқылы іздеу және тексеру. Жалпыға қолжетімді деректерді — суреттерді, картографиялық сервистерді, архивтерді және ашық дерекқорларды пайдаланып, ақпараттың растығын анықтау.

Ұйымдасқан дезинформация операциясы. Желіде пікір манипуляциясы мен жалған ақпарат тарату үшін жасанды аккаунттарды пайдаланатын кәсіби ұйым.

Деректерді ұрлайтын жалған сайттар. Нақты ресми немесе танымал ресурстарды еліктеп жасалатын, пайдаланушының жеке деректерін — пароль, карта нөмірлері — ұрлайтын алдамшы веб-сайттар.

Жалған жаңалық. Кеңінен таралған, бірақ дұрыс емес немесе алдамшы мазмұнды ақпарат. «Fake news» термині саяси дискурста кеңінен пайдаланылғандықтан, зерттеушілер «дезинформация» немесе «мисинформация» терминін ұсынады.